Zapalenie stawów międzykręgowych kręgosłupa

Zapalenie  stawów międzykręgowych powoduje sztywność i bóle kręgosłupa. Sztywność jest największa po przebudzeniu rano, łagodnieje wraz z wykonywaniem  codziennej  aktywności, a następnie pogłębia się pod koniec dnia..

Bóle pleców z powodu zapalenia  stawów międzykręgowych  mają typowy wzorzec:

• Ból jest najczęściej zlokalizowany z tyłu – w ponad 80% , lokalizuje się na pośladkach, a często tak naprawdę czuje się go  w biodrze.
• Jak stan się pogarsza ludzie często zgłaszają pieczenie na zewnętrznej części uda, a czasami ból schodzi w dół nogi.
• Ponieważ ból promieniuje wzdłuż nogi, nawet lekarze czasami mogą pomylić go z bólem korzeni nerwowych.

Typowe objawy zapalenia stawów międzykręgowych

Pełen zakres objawów , które występują z zapaleniu stawów międzykręgowych stanowi kombinację następujących symptomów:

• ból i sztywność karku, zawsze większe w godzinach porannych , zwłaszcza przez około 30 min. po przebudzeniu ( często nazywany bólem pierwszego ruchu).
• w trakcie dnia poziom bólu spada do bardziej akceptowalnego poziomu podczas wykonywania codziennych czynności.
• ból i sztywność nasilają się ponownie wieczorem.
• ból zakłócający sen.
• obrzęk i uczucie ciepła w jednej lub kilku przestrzeniach miedzykręgowych, w szczególności podczas zmiany pogody które mogą być związane ze zmianami ciśnienia atmosferycznego i ochłodzeniem powietrza
• miejscowa bolesność stawu podczas ucisku.
• ból stawu może być nasilany podczas wykonywania ruchów.
• utrata elastyczności, np. niemożność zginania się gdy chcemy coś podnieść z podłogi.
• uczucie skrzypienia , trzeszczenie – szczególnie odczuwalne w odcinku szyjnym kręgosłupa.
• uczucie szczypania, mrowienia lub drętwienia gdy, wytworzone w przebiegu choroby, zmiany zwyrodnieniowe  podrażniają korzenie nerwowe.
  Ból i sztywność stawów międzykręgowych może zacząć występować po długim okresie bezczynności, np. po długiej podróży, po  siedzeniu podczas oglądania dwugodzinnego filmu itp. W zaawansowanej chorobie zwyrodnieniowej stawów i zwiększonym tarciu powierzchni stawowych o siebie ból może występować także w spoczynku i przy niewielkim ruchu.
• Choroba zwyrodnieniowa stawów różni się od reumatoidalnego zapalenia stawów tym, że wpływa tylko na stawy, nie wpływa na inne narządy i tkanki organizmu.
• Każdy pacjent z bólem i sztywnością, które trwają dłużej niż dwa tygodnie powinien skonsultować się z lekarzem.

Proces diagnozowania zapalenia stawów międzykręgowych

Na ogół, diagnoza zapalenia stawów kręgosłupa obejmuje 3-etapowy proces, i zaczyna się  od kompletnego wywiadu medycznego.

Historia medyczna

Pacjent zostaje  poproszony o opisanie swoich  objawów, to znaczy opis bólu, sztywności stawów i funkcji, kiedy i w jaki sposób rozpoczęły się objawy i jak objawy z czasem uległy zmianie. Pacjent powinien również zastanowić się, jak objawy wpływają na zakres wykonywania czynności  codziennego życia i pracy.

Historia medyczna obejmie inne choroby pacjenta, aktualnie stosowane  leki,  dotychczasowe doświadczenie z innymi metodami leczenia, historię rodziny i ogólne dane dotyczące stylu życia (takie jak spożywanie alkoholu, palenie tytoniu itp).

Gdy mamy do czynienia z bólem, lekarz może zadać kluczowe pytania związane z tymi rzeczami, które mogą spowodować wystąpienie lub pogłębienie  bólu oraz tymi, które mogą przynieść ulgę lub zapobiegać występowaniu  bólu.

Badanie lekarskie

Lekarz przeprowadzi badanie lekarskie w celu oceny ogólnej ogólnego stanu zdrowia pacjenta, sprawdzi  stan układu mięśniowo-szkieletowego, funkcję nerwów, odruchy  i bezpośrednie badanie  manualne okolicy stawów międzykręgowych.

Lekarz będzie oceniał siłę mięśni, elastyczność i zdolność pacjenta do wykonywania codziennych czynności, takich jak chodzenie, zginanie. Pacjent może również zostać poproszony o  wykonanie kilku ćwiczeń by ocenić zakres ruchów oraz określić, czy ból nasila się podczas jakiegokolwiek konkretnego typu ruchu.

Rentgen

Lekarz może zlecić prześwietlenie aby sprawdzić, czy istnieje uszkodzenie stawów i jak  wiele stawów choroba obejmuje. Rtg może pokazać uszkodzenia  chrząstki, złamania kompresyjne oraz obecność i położenie osteofitów. Prześwietlenie pomaga też wykluczyć inne przyczyny bólu i podjąć decyzję  o skierowaniu do specjalisty.

Jednak ważne jest, aby mieć na uwadze, że to, co pojawia się w obrazie  rentgenowskim nie zawsze musi potwierdzać lub wykluczać zapalenie stawów kręgosłupa, np:

• większość osób powyżej 60 roku życia ma zmiany zwyrodnieniowe w kręgosłupie podobne do choroby zwyrodnieniowej stawów, ale 85% z nich nie ma bólu i sztywności.
• z drugiej strony, badania rentgenowskie, które przeprowadzono na wczesnych etapach choroby zwyrodnieniowej stawów mogą jeszcze nie wykazywać żadnego widocznego uszkodzenia stawów, a pacjent może mieć objawy.

Z tych wszystkich powodów, historia kliniczna i badania lekarskie są niezbędne w celu ustalenia dokładnej diagnozy  klinicznej i  ustalenia planu leczenia.

Tomografia komputerowa

TK może być wykorzystany do lepszego pokazania kanału kręgowego i struktur otaczających.

MRI

Rezonans magnetyczny, to metoda obrazowania, która może pokazać szczegółowe  obrazy rdzenia kręgowego, korzeni nerwowych, dyski, więzadła i tkanki otaczające. Większość MRI wymagają od pacjenta leżenia płasko w  urządzeniu przez około 40 minut.

MRI może pokazać szczegóły w budowie tkanek, takie jak zawartość wody w tkance, która może być ważna w określaniu degeneracji dysku, infekcji lub nowotworów.

Pacjent z  objawami bólu w dole pleców, którym towarzyszy  którykolwiek z następujących symptomów powinien niezwłocznie, jeszcze  tego samego dnia udać się do lekarza:

• przebyty epizod raka lub niewyjaśniona utrata wagi,
• objawy zakażenia, takie jak gorączka, dreszcze,
• drętwienie krocza (genitaliów) oraz problemy z oddawaniem moczu,
• świeży upadek lub uraz, który może być przyczyną złamania kręgosłupa,
• ciężka drętwienie lub osłabienie jednej lub obu nóg.

Inne badania (testy krwi, MRI lub TK) może być przeprowadzone w celu potwierdzenia lub wykluczenia obecności innych rzadkich chorób, które mogą powodować podobne objawy, takie jak guz rdzenia,  zakażenia, złamania, lub innych. MRI i CT  nie są rutynowo potrzebne w początkowej ocenie bólów krzyż.