Urazy – Więzadła Krzyżowe Przednie

Intensywny styl życia oraz szeroko propagowany wzrost aktywności sportowej, obserwowany w ostatnich latach i uczestniczenie w niej coraz większej liczby osób w różnym wieku pociąga za sobą zwiększenie liczby urazów narządu ruchu i zmian przeciążeniowych w obrębie stawów. Staw kolanowy jako największy staw człowieka jest najbardziej narażony na tego typu zmiany. Każdy uraz, czy też sumujące się mikrourazy mogą prowadzić do uszkodzenia i zaburzenia funkcji wszystkich jego elementów. Jednym z ważnych czynników decydujących o prawidłowej funkcji statycznej i dynamicznej stawu kolanowego jest jego stabilność. Prawidłową stabilność kolana zapewniają stabilizatory czynne, należą do nich mięśnie otaczające staw kolanowy oraz bierne, do których należą więzadła, zwłaszcza więzadło krzyżowe przednie (ang. ACL). Jest ono położone wewnątrzstawowo i odgrywa istotną rolę w zapewnieniu stabilności stawu. Jednocześnie jest więzadłem, które najczęściej ulega uszkodzeniom. Patomechanizm urazu, diagnostyka oraz leczenie uszkodzeń ACL (Więzadło Krzyżowe Przednie), są w chwili obecnej jednym z najbardziej poznanych elementów chirurgii kolana.

Istnieje wiele podziałów i klasyfikacji uszkodzeń ACL (Więzadło Krzyżowe Przednie) Komitet Medycznych Aspektów Sportu Amerykańskiego Towarzystwa Medycznego wyróżnia 3 stopnie uszkodzenia Więzadła Krzyżowego Przedniego:

I.    Stopień uszkodzenia Więzadła Krzyżowego Przedniego – przerwanie minimalnej liczby włókien, z bolesnością miejscową i bez objawów niestabilności.
II.    Stopień  uszkodzenia Więzadła Krzyżowego Przedniego – rozerwanie większej ilości włókien z miejscową bolesnością samoistną, zaburzeniem czynności i nieznacznie zaznaczonymi objawami niestabilności.
III.    Stopień uszkodzenia Więzadła Krzyżowego Przedniego – całkowite przerwanie ciągłości więzadła, ze znacznie zaznaczoną niestabilnością.
Powyższy podział dotyczy ogólnie pojętego uszkodzenia więzadeł. Powstało też kilka innych, specyficznych dla ACL podziałów.
W zalezności od czasu, jaki upłynął od urazu do postawienia rozpoznania możemy mówić o uszkodzeniach ostrych ( do 2 tygodni ), podostrych ( 2-8 tygodni) oraz przewlekłych ( powyżej 8 tyg.).
Rozpoznanie uszkodzeń więzadła krzyżowego przedniego odbywa się na podstawie ogólnych zasad obowiązujących przy badaniu stawu kolanowego: wywiad, badanie fizykalne i badania dodatkowe.
Prawidłowo przeprowadzony wywiad może w znacznym stopniu pomóc w postawieniu prawidłowego rozpoznania.

W przypadku uszkodzenia ACL więzadła krzyżowego przedniego , ze względu na położenie więzadła nie występuje tendencja do samoistnego gojenia się ( lub jedynie w bardzo ograniczonym zakresie). Jego końce po uszkodzeniu szybko ulegają zanikowi i z tego też powodu podczas leczenia zachowawczego nie ma możliwości odtworzenia jego ciągłości w razie całkowitego jego zerwania.

Leczenie uszkodzonego ACL więzadła krzyżowego przedniego może być operacyjne lub zachowawcze, zależy to od rodzaju obrażenia, typu uszkodzenia, wieku chorego, jego aktywności fizycznej i zawodowej oraz innych.

Wskazania do leczenia zachowawczego więzadła krzyżowego przedniego to:

  •     częściowe uszkodzenie ( rozciągnięcie, częściowe przerwanie ciągłości), bez znacznie zaznaczonych objawów niestabilności.
  •     Wiek powyżej 40 lat.
  •     Mało aktywny tryb życia.
  •     Zaawansowane zmiany zwyrodnieniowe stawu kolanowego.
  •     Brak zgody chorego na leczenie operacyjne.

W przypadku urazu ostrego celem leczenia zachowawczego jest wyeliminowanie obrzęku i wysięku śródstawowego, dolegliwości bólowych, uzyskanie prawidłowej, bezbolesnej ruchomości w stawie oraz dobrego napięcia mięśniowego. Stosuje się chłodzenie,elewację ( uniesienie) kończyny. Stosuje się metody fizyko i kinezyterapii prowadzące do zwiększenia zakresu ruchu i siły mięśniowej.
W przewlekłej niewydolności stosuje się funkcjonalne stabilizatory, ćwiczenia wzmacniające mięsień czworogłowy oraz grupę mięśni przywodzicieli uda. Konieczne może być zmniejszenie lub modyfikacja aktywności sportowej.

Wskazaniami do leczenia operacyjnego więzadła krzyżowego przedniego mogą być:

  • młody sportowiec chcący wrócić do sportu,
  • niezadowalający wynik leczenia zachowawczego,
  • chęć zwiększenia aktywności sportowej bez użycia stabilizatorów,
  • wiek poniżej 40 roku życia,z dużą aktywnością fizyczną lub sportową,
  • uszkodzenie obu stawów kolanowych,
  • współistniejące uszkodzenia struktur torebkowo-więzadłowych,
  • uszkodzenia awulsyjne ACL.

    W trakcie zabiegów rekonstrukcyjnych więzadła krzyżowego przedniego używa się wolnych lub uszypułowanych przeszczepów auto- lub allogennych, najczęściej są to:

  • 1/3 środkowa więzadła właściwego rzepki z bloczkami kostnymi,
  • ścięgno mięśnia półścięgnistego, mięśnia smukłego
  • fragment mięśnia czworogłowego uda.

Po przeprowadzonej artroskopowo rekonstrukcji więzadła każdy pacjent powinien przejść cykl, odpowiednio dobranej do rodzaju przeszczepu, rehabilitacji. Polega ona na stopniowym odzyskiwaniu zakresu ruchu zgięcia i wyprostu w stawie kolanowym, bez narażania przeszczepu na nadmierne rozciąganie, wzmacniani siły mięśniowej oraz treningu propriorecepcji .Po upływie 6-8 m-cy od zabiegu pacjent może powrócić do czynnego uprawiania sportu.

Tagi:  zerwane więzadło krzyżowe przednie więzadło krzyżowe tylne rekonstrukcja więzadła krzyżowego przedniego przeszczep więzadła krzyżowego uszkodzenie więzadła krzyżowego przedniego rehabilitacja więzadła krzyżowego zerwanie więzadła krzyżowego przedniegowięzadła krzyżowe przednie